Zelfstandigenaftrek: wie heeft er nog recht op en wat levert het op?

Aan welke voorwaarden moet je voldoen?

Om zelfstandigenaftrek te mogen toepassen, moet je aan twee voorwaarden voldoen. Ten eerste ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting: je loopt ondernemersrisico, hebt meerdere opdrachtgevers (of het perspectief daarop) en bent zelfstandig in je werk. Ten tweede voldoe je aan het urencriterium. Over winst die je als medegerechtigde behaalt, krijg je geen zelfstandigenaftrek.

Je AOW-leeftijd is géén voorwaarde — dat wordt vaak door elkaar gehaald. Hij bepaalt de hoogte: heb je aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd, dan is je zelfstandigenaftrek de helft van het bedrag voor ondernemers die hem nog niet hebben bereikt. Je verliest het recht dus niet, je krijgt een lager bedrag.

Het urencriterium bestaat zelf uit twee eisen, en de tweede wordt makkelijk over het hoofd gezien. Eén: je besteedt in het kalenderjaar minimaal 1.225 uur aan je onderneming. Twee: je besteedt meer tijd aan je onderneming dan aan andere werkzaamheden, bijvoorbeeld werk in loondienst. Was je in een van de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer, dan geldt die tweede eis niet voor jou. Start of stop je halverwege het jaar, dan blijft de eis gewoon 1.225 uur — je mag dat aantal niet herrekenen naar de maanden dat je ondernemer was. Houd daarom een sluitende urenregistratie bij; de Belastingdienst kan je vragen je uren aannemelijk te maken. Meer uitleg vind je in de gids urencriterium 1.225 uur.

Wat levert zelfstandigenaftrek op?

Zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat je van je winst aftrekt. Voor 2026 is dat € 1.200, als je aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd nog niet had bereikt; had je die wel, dan is het de helft daarvan. Wat de aftrek oplevert, is sinds 2026 begrensd: het belastingvoordeel wordt berekend met een tarief van 37,56%, ook als je zelf in een hogere schijf valt. Val je in de hoogste schijf, dan levert de aftrek je dus niet méér op dan iemand in de laagste — anders dan bij een gewone aftrekpost. Het maximale voordeel is 37,56% van het aftrekbedrag. Reken je winst en tarief na met de bruto-netto rekentool.

Er zitten nog twee grenzen aan. De zelfstandigenaftrek is nooit hoger dan je winst vóór ondernemersaftrek; die beperking vervalt als je recht hebt op startersaftrek. En is je winst te laag om de aftrek helemaal te gebruiken, dan gaat het restant niet verloren: die niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek mag je in de volgende 9 jaar verrekenen, mits je winst in die jaren hoger is dan de aftrek van dat jaar. Het bedrag dat je mag verrekenen krijg je per beschikking. Welke heffingskortingen daarna nog op je aangifte drukken, lees je in de gids over heffingskortingen 2026.

Zelfstandigenaftrek en btw: twee losse dingen

Zelfstandigenaftrek gaat over de inkomstenbelasting, maar als zzp'er krijg je ook te maken met btw. Dat zijn twee gescheiden trajecten: de aftrek verlaagt je belastbare winst, terwijl btw gaat over wat je aan je klanten in rekening brengt. Het algemene btw-tarief is 21%, met een verlaagd tarief van 9% voor bepaalde goederen en diensten, en soms een vrijstelling. Reken je btw snel na met de btw-rekentool.

Blijft je omzet onder de €20.000 per kalenderjaar? Dan kun je gebruikmaken van de kleineondernemersregeling (KOR): een btw-vrijstelling waarbij je geen btw in rekening brengt aan klanten, geen btw-aangifte doet en geen btw over je kosten en investeringen terugvraagt. De KOR staat volledig los van de zelfstandigenaftrek — je kunt beide tegelijk toepassen als je aan de voorwaarden voldoet. Meer hierover lees je in de gids kleineondernemersregeling (KOR) uitgelegd.

Zzp naast loondienst: let op je uren

Werk je deels in loondienst en run je daarnaast een onderneming, dan telt voor het urencriterium alleen de tijd die je daadwerkelijk aan je onderneming besteedt: acquisitie, administratie en opdrachten uitvoeren horen daarbij. Je loondienstbaan telt niet mee voor de 1.225 uur. En hier zit de val: de 1.225 uur halen is niet genoeg. Je moet ook méér tijd aan je onderneming besteden dan aan je andere werkzaamheden. Werk je dus meer uren in loondienst dan voor je eigen zaak, dan voldoe je niet aan het urencriterium — ook niet als je die 1.225 uur ruim haalt. Die tweede eis vervalt alleen als je in een van de vijf voorafgaande kalenderjaren geen ondernemer was.

Werk je in loondienst, dan krijg je van je werkgever een loonstrook met daarop je brutoloon, loonheffing en de opbouw van je salaris. Wil je precies zien hoe die posten worden berekend en wat elke term betekent? Bekijk de gids loonstrook lezen voor uitleg per onderdeel.